Vereniging Oud Valkenburg

TB200021In aanvulling op de in september 2009 verschenen publicatie Vreemde Vogels op Valkenburg, schrijf ik sinds augustus 2011 maandelijks, onder dezelfde noemer, een column in de weekbladen Rijnsburger/Valkenburger en Katwijksche Post.

Met de benaming Vreemde Vogels worden in de bovengenoemde publicatie de buitenlandse vliegtuigen en helikopters die het Marine Vliegkamp Valkenburg in het verleden hebben bezocht bedoeld.

Echter in de columns gaat het over de personen, van uiteenlopend pluimage, die om wat voor reden dan ook, op het vliegkamp verzeild raken. De informatie welke ik door de jaren heen heb verzameld wil ik met het schrijven van deze columns, met een zo groot mogelijk publiek delen, zodat de geschiedenis van het eens zo roemrijke vliegkamp voortleeft.

Ik wens u veel leesplezier.

Martin de Boer
Oud Valkenburger


Spotters

vliegtuigspotten 2013 2Ze zijn al jaren uit het Valkenburgse straatbeeld verdwenen maar volgende maand zijn ze er weer. Niet in de boom op de Achterweg maar wel in het nieuwe Dorpshuis.

Vliegtuigenthousiastelingen zijn er in alle soorten en maten. Als ze op trip gaan slepen ze veelal hun hele hebben en houden, inclusief lichtgewicht keukentrap, op wieltjes achter zich aan. Tussen het publiek van de huishoudbeurs zouden ze niet opvallen met hun trollies, ware het niet dat spotters, tegenwoordig, over het algemeen oudere mannen zijn.

Halverwege de jaren zestig van de vorige eeuw duiken ze geregeld op bij het vliegkamp. Het zijn pubers uit de omliggende gemeentes Oegstgeest en Leiden en slechts een enkeling uit het dorp Valkenburg. In de beginjaren zeventig gevolgd door een tsunami van jongeren uit Katwijk en Rijnsburg. Vanwege hun kleding, groene vliegerjasjes vol emblemen, en een fototas op de rug, zijn ze voor de autochtone Valkenburger eenvoudig te herkennen.

Spotters, in het dorpsblad Zicht op Valkenburg ooit omschreven als lanterfanters, drommen doordeweeks nagenoeg dagelijks samen bij het bruggetje op de Achterweg. Hun aantal is afhankelijk van; het tijdstip van de dag, de weersomstandigheden en de vliegactiviteiten. De tijd wordt gedood met het uitwisselen van de laatste nieuwtjes en het beoordelen van elkaars dia’s en foto’s. Om beter zicht te hebben op de aanvliegroute en op het begin van de startbaan wordt er een uitkijkpost in een boom getimmerd.

In het weekend gaat menig spotter illegaal het vliegkamp op om foto’s te maken van de afgeschreven vliegtuigen op de dump. Met het optrekken van een ijzeren gordijn, een meters hoog hek om het vliegkamp, en het installeren van elektronische detectieapparatuur komt hier halverwege de jaren tachtig een einde aan. Binnen het Valkenburgse spotterslegioen nemen een aantal lieden het voortouw in het realiseren van een stichting die opkomt voor de fotobelangen van haar donateurs. Om dit doel te bewerkstelligen wordt het met de Marine Inlichtingen Dienst op een akkoordje gegooid. In ruil voor het adressenbestand, kunnen er onder strikte voorwaarden geregisseerde bezoeken aan het vliegkamp worden gebracht waarbij beeldregistratie van bezoekende eenheden, vliegtuigen of helikopters, is geoorloofd, mits de desbetreffende vliegtuigcommandant van de bezoekende eenheid vooraf toestemming heeft gegeven. Zolang de inlichtingendienst op de hoogte wordt gehouden van mutaties in het ledenbestand gaat de poort van het vliegkamp in principe één keer per week open voor een photoshoot.

Naarmate de jaren verstrijken neemt de professionalisering van de hobby een vlucht. Via telefooncirkels houden de spotters elkaar op de hoogte van de verwachte vliegbewegingen en sjezen alleen dan naar het vliegkamp als er daadwerkelijk iets te gebeuren staat. Langzaamaan verdwijnen de lanterfanters uit het Valkenburgse straatbeeld en verliest het bruggetje op de Achterweg na al die jaren haar functie als locatie voor naschoolse opvang. Tijdens de Dia & Digi Avond in het Dorpshuis zullen oude tijden herleven.

Formatievliegers

 

wwwopacHet aan de Adriatische Zee gelegen Montenegro is in december 2015 uitgenodigd om de 29ste lidstaat van de NAVO te worden. De ministers van Buitenlandse Zaken van de landen die al zijn aangesloten bij het militaire bondgenootschap zien namelijk geen enkele belemmering voor toetreding van dit op de Balkan gelegen fraaie vakantieland.

De NAVO is in 1949 opgericht met als doel door onderlinge samenwerking de veiligheid van niet-communistische landen van Europa en Noord-Amerika tegen eventuele agressie van de Sovjet-Unie te waarborgen. Het verdrag wordt op 4 april in Washington door twaalf landen getekend.

De Marine Luchtvaart Dienst is in 1959 nauw betrokken bij de festiviteiten rond het 10-jarig bestaan van de NAVO. In april van dat jaar staan vier formatievluchten gepland, boven vier verschillende steden, in wel vier verschillende landen. De eerste formatievlucht vindt plaats op 14 april. Drie Neptunes van het op Valkenburg gebaseerde vliegtuigsquadron 320 vliegen samen met drie Britse Shackletons over de Franse haven Le Havre tijdens de binnenkomst van enkele marineschepen. Twee Neptunes keren na de formatievlucht terug naar Valkenburg. De derde landt op het Franse vliegveld Evreux.

De tweede formatievlucht is ruim een week later en gaat over België. De formatie bestaat ook dit keer uit drie Neptunes en drie Britse Shackletons. In formatie scheren zij over de Schelde terwijl een drietal marineschepen de haven van Antwerpen aanlopen. Net als bij de vorige formatievlucht keren er twee Neptunes huiswaarts. Het derde toestel landt op het vliegveld Deurne nabij Antwerpen. De Neptune bemanning brengt, net als in Le Havre, de nacht door op de Nederlandse onderzeebootjager Hr. Ms. Utrecht.

Het is nog vroeg in de ochtend van zaterdag 25 april als drie marineschepen afmeren in de sluizen van IJmuiden. Na het schutten varen de schepen richting Amsterdam. Tien minuten voor het afmeren aan het Stenen Hoofd vliegen drie Neptunes en drie Shackletons in formatie langs de schepen. Hoogstwaarschijnlijk vliegen de toestellen vervolgens in formatie richting Valkenburg. Behalve de drie Neptunes landt er ook een Shackleton op het vliegkamp.

De tien bemanningsleden plus de acht passagiers van het Britse toestel worden in de gelegenheid gesteld om deel te nemen aan het officiële programma in Amsterdam. Gemakshalve ga ik er van uit dat de nacht, of op zijn minst slechts een klein deel daarvan, door de Britten wordt doorgebracht op het in Amsterdam afgemeerde Britse marineschip HMS Agincourt. Zondag, aan het eind van de middag, vertrekt de Shackleton vanaf het vliegkamp richting haar thuisbasis St Mawgan. Vanwege te slechte weersomstandigheden komt de geplande formatievlucht boven Londen op 28 april te vervallen.

Na de val van de Berlijnse Muur (1989) en het uiteenvallen van het Warschaupact (1991) zijn bijna alle voormalige Warschaupactlanden overgelopen naar de NAVO. Met een leger van circa 2000 man is een Montenegro een ware aanwinst voor het bondgenootschap.

Trudeau

 

trudeauCanada heeft sinds november 2015 een nieuwe premier, de 43-jarige Justin Trudeau. Hij is de zoon van wijlen premier Pierre Trudeau, die van 1968 tot 1979 en van 1980 tot 1984 premier was.

Als Pierre Trudeau in 1968 voor het eerst minister-president van Canada wordt, heeft hij lang haar, loopt hij op sandalen en draagt hippe kleren. Hij wordt ook wel het ‘bloemenkind uit de jaren zestig’ genoemd. In de wat stijve Canadese politiek laat hij een frisse wind waaien. Er breekt in Canada een koortsachtig enthousiasme uit, dat men Trudeau-mania noemt. Hij is behalve een goed politicus ook een trendsetter. Hij wordt gezien als de playboy van Noord Amerika en Canada’s meest begeerde vrijgezel.

In 1975 maakt de premier een rondreis door Europa. Nederland is het eerste land dat hij tijdens deze rondreis aandoet. Op uitnodiging van premier Den Uyl verblijft Trudeau twee dagen in ons land. Hij arriveert en vertrek dan nog vanaf de vliegbasis Ypenburg maar in 1983 weet hij dan toch de weg naar Valkenburg te vinden.

Het is al donker als het vliegtuig met premier Trudeau aan het einde van de middag op dinsdag 8 november op het vliegkamp landt. Premier Lubbers is op het vliegkamp aanwezig om zijn collega te verwelkomen. Net als in 1975 is Nederland het eerste van een reeks Europese landen die Trudeau bezoekt. Ook deze keer staat de rondreis in het teken van het verbeteren van de Oost-West verhoudingen. Op het Catshuis worden die avond besprekingen gevoerd met premier Lubbers en minister van Buitenlandse Zaken, Van den Broek. Voor zijn vertrek de volgende ochtend naar Brussel wordt Trudeau in Paleis Huis ten Bosch ontvangen door koningin Beatrix.

Justin Trudeau, de kersverse eerste minister van Canada, heeft zich al meteen wereldwijd in de spotlights geplaatst door te laten weten dat zijn land zich terugtrekt uit de strijd tegen Islamitische Staat in Syrië en Irak. Maar de 43-jarige linkse liberaal zet zich ook nog op andere opvallende manieren in de kijker. Naast premier is Justin immers ook bungeejumper, amateurbokser, milieuactivist, societyfiguur, sekssymbool en de eerste premier met een tatoeage op de arm. Vooral de vrouwelijke Canadese bevolking toont zich razend enthousiast. "Our prime minister is hot as fuck", zei één vrouwelijke fan onomwonden op Twitter. "Is dat jullie premier? Ik ga emigreren naar Canada!" klinkt het bij een Amerikaanse.

De overeenkomsten tussen vader en zoon Trudeau zijn talrijk, maar de prioriteiten van Justin liggen beduidend op een ander terrein. Enkele weken na het aanvaarden van het premierschap komt Justin voor zes dagen naar Europa. Niet om te praten over de verslechterde Oost-West verhoudingen maar over de teloorgang van het klimaat. Dit keer geen bezoekje aan ons kikkerland. Vanuit het clubhuis van minister Koenders, het ministerie van Buitenlandse Zaken, heeft men Canada namelijk laten weten dat ze er niet zoveel zin in hadden. Teveel geregel en teveel gedoe maar vooral te kostbaar. Wat een heisa!</

Soldaat van Oranje

 

In een tot theater omgebouwde vliegtuighangar gaat op 30 oktober 2010 de musical Soldaat van Oranje in première. De musical is gebaseerd op het waargebeurde verhaal van de Engelandvaarder Erik Hazelhoff Roelfzema. In vijf jaar tijd trekt de voorstelling ruim 1.8 miljoen bezoekers.

De in Hawaï woonachtige Hazelhoff Roelfzema is in de middag van 22 september 1976 te gast op het vliegkamp. Hij is de halve wereld overgevlogen om te komen vertellen over een nieuw filmproject. Zijn boek Soldaat van Oranje, eerder uitgebracht onder de titel Het hol van de ratelslang, zal namelijk worden verfilmd. Samen met een groot aantal Nederlandse acteurs is hij bijeengekomen in het gebouw Valkenhorst gelegen aan de Wassenaarseweg. De producent Rob Houwer en de regisseur Paul Verhoeven vertellen de pers vol vuur en trots over hun miljoenen, nog guldens, kostende project.

Na afloop van de perspresentatie verplaatst het gehele gezelschap zich richting start- en landingsbaan op het vliegkamp. Op echt lijkende Duitse jachtvliegtuigen, maar in werkelijkheid omgebouwde lesvliegtuigen van het type Harvard, voorzien van geschilderde hakenkruizen op de staart, scheren rakelings over de acteurs en de mensen van de pers. Na enkele schijnaanvallen te hebben uitgevoerd op de menigte, om even de sfeer van de jaren veertig te proeven, zetten de toestellen de landing in. De vliegtuigen komen op enkele meters afstand van de menigte tot stilstand. Rutger Hauer, één van de hoofdrolspelers, klautert vervolgens in een toestel. Hazelhoff Roelfzema kiest links naast hem positie op de vleugel. De heren leggen een arm te rusten op het toestel en kijken met een zo nonchalant mogelijke blik richting de fotograferende pers. Behalve Rutger Hauer zijn ook Jeroen Krabbé, Lex van Delden, Huib Roijmans, Dolf de Vries en Belinda Meuldijk aanwezig. Jeroen en Rutger moesten trouwens wel eerst hun persoonlijke oorlogje beslechten voordat de filmopnames zouden beginnen. Exact een jaar na de perspresentatie op het vliegkamp gaat de film Soldaat van Oranje in het Tuschinski Theater te Amsterdam in première.

Bij het 5-jarig jubileum van de musical wordt naast de TheaterHangaar op het voormalige vliegkamp een monument onthuld. Niet minder dan drie burgemeesters - van Katwijk, Wassenaar en Noordwijk - worden opgetrommeld om het te onthullen. Het monument, aangeboden door de producent, namens de productie van Soldaat van Oranje – De Musical, heeft de vorm van een V, is doorzichtig en hol. Te zijner tijd zal de holle ruimte worden gevuld met door het publiek aangeleverde prullaria uit de Tweede Wereldoorlog. Soldaat van Oranje – De Musical wil graag een blijvende herinnering achterlaten aan het verhaal dat zeven keer per week wordt verteld! Ik ben benieuwd hoe de blijvende herinnering, aan zo’n zestig jaar Marine Luchtvaart Dienst op het vliegkamp, er uit komt te zien. Om dat toekomstige monument te onthullen, hoeven wat mij betreft, geen drie admiraals te worden opgetrommeld. Met eentje neem ik ook wel genoegen!

Bleekneusjes

 

BleekneusjesAan het einde van de Tweede Wereldoorlog worden enkele tienduizenden Nederlandse kinderen uit de grote steden die slachtoffer zijn geworden van de Hongerwinter, in buitenlandse of binnenlandse vakantiekolonies en gastgezinnen gehuisvest, om daar weer op krachten te komen. De eerste groep van 500 kinderen, afkomstig uit het bevrijde zuiden van Nederland, arriveert op 11 februari 1945 in de Engelse havenplaats Tilbury. Ze zien er niet uit maar worden wel met open armen ontvangen.

Om voor uitzending naar het buitenland in aanmerking te komen, moeten de kinderen aan bepaalde eisen voldoen. Artsen moeten de kinderen volgens opgestelde richtlijnen selecteren. Kinderen van 'foute ouders' vallen, hoe hun gezondheidstoestand ook is, buiten de boot. Ook begeleiders worden op hun politieke betrouwbaarheid gescreend.

Door schaarste is het uitermate moeilijk om vervoer voor de kinderen te vinden. Slechte coördinatie en gebrek aan communicatiemiddelen leiden soms tot chaotische toestanden. Toch lukt het iedere keer weer om een groep vroeg of laat naar de plaats van bestemming te vervoeren. Sommige kinderen hebben geluk, ze reizen comfortabel met een luxe passagiersschip of met door de Luchtstrijdkrachten ter beschikking gestelde Dakota's.

In de maanden augustus, september en oktober van 1945 worden circa 1.300 kinderen en begeleiders van Valkenburg overgevlogen naar Croydon, een vliegveld in de buurt van Londen. Op sommige dagen zijn er twee vliegtuigen beschikbaar die elk 25 kinderen meenemen, plus wat leiders en leidsters. In enkele gevallen vliegen de vliegtuigen zowel in de ochtend als in de middag een vrachtje.

Dat de kinderen met Dakota’s vanaf Valkenburg naar Croydon worden gevlogen komt omdat het Nederlandse Ministerie van Scheepvaart vrijwel geen schepen ter beschikking heeft en het schip de Christiaan Huygens onderweg naar Rotterdam, om de kinderen op te halen, voor de kust van Walcheren op een mijn loopt. Het gehele uitzendschema dreigt hierdoor volledig in de war te lopen.

Kinderen uit Den Haag worden met een auto van het Rode Kruis van huis gehaald, in het KLM-gebouw aan de Hofweg gewogen, in groepen ingedeeld en met bussen naar Valkenburg gebracht. Het enthousiasme kent geen grenzen als ze de Dakota’s op Valkenburg zien landen. De vliegreis is voor iedereen een ongelooflijke ervaring. Voor de meesten is het de eerste keer dat ze hun geboorteplaats verlaten en iets zien van de buitenwereld. Het rondje over Den Haag en Scheveningen, de watertoren, de haven en het strand met zijn duizenden palen worden vanuit de Dakota’s met argusogen bekeken. De vlucht duurt circa anderhalf uur en is voor de meesten een onvergetelijke ervaring. Kinderen die zijn ingedeeld voor de middagvlucht beschouwen de tijd dat ze op Valkenburg moeten wachten als een extraatje en genieten volop van de vliegactiviteiten.

Met bolle wangen, in nieuwe kleding gestoken en zeulend met volle koffers komen ze een paar maanden later weer thuis. Bed, bad en brood heeft ze duidelijk goed gedaan.

Genscher

 

GenscherUit angst voor een aanslag op zijn leven heeft de Duitse oud-minister van Buitenlandse Zaken Hans-Dietrich Genscher jarenlang met een pistool op zak gelopen. Tegen de Süddeutsche Zeitung verklaarde de nu 88-jarige Genscher recentelijk dat het dragen van een pistool hem geruststelde. "Het geeft nooit honderd procent zekerheid maar ik had genoeg redenen om me zorgen te maken."

Genscher, geboren in het voormalige Oost-Duitsland, vlucht in 1952 naar West-Duitsland. Hij sluit zich in hetzelfde jaar nog aan bij een politieke partij en gaat vervolgens een succesvolle en lange politieke carrière tegemoet. Maar liefst achttien jaar vervult Genscher de functie van minister van Buitenlandse Zaken.

Anderhalve maand voor een belangrijke Europese topconferentie in Brussel komt Genscher op 2 februari 1984 voor een dagje naar Nederland. De reis wordt gemaakt in een Duits militair regeringstoestel en er wordt gevlogen naar Valkenburg. Het programma van Genscher behelst het voeren van besprekingen met zijn ambtgenoot Van den Broek en minister-president Lubbers over onder andere voorstellen, met verstrekkende gevolgen, tot wijziging van de Europese landbouwpolitiek. Of Genscher tijdens deze onderhandelingen door te dreigen met zijn pistool zijn zin heeft weten door te drukken blijft vooralsnog ongewis.

Net als in de zomer van 2015, als Franse boeren uit protest de snelwegen naar de zon – de Route du Soleil - op verschillende plaatsen barricaderen, zijn het in 1990 demonstrerende Nederlandse akkerbouwers die met hun tractoren zorgen voor verkeersopstoppingen en blokkades op de vaderlandse wegen. Duizenden boeren zijn dagen op de been om hun onvrede te tonen over de Europese landbouwpolitiek. In de media wordt zelfs gesproken over een boerenopstand. Om aan hun acties een internationaal tintje te geven willen ze het bezoek van Genscher aan ons land op 27 februari dwarsbomen. Boeren verzamelen zich met hun tractoren rond het vliegkamp. Een aantal rijdt zelfs tot de slagboom nabij de hoofdpoort. Voor de zekerheid wordt door de marine het grote metalen rolhek maar even gesloten. Je weet tenslotte maar nooit. Eenzelfde soort actie vindt plaats bij het vliegveld Ypenburg. Uiteindelijk landt het toestel met Genscher aan het eind van de middag op het vliegkamp. Als Genscher het raampje van zijn auto opendraait en met zijn wapen zwaait wordt hem een vrije aftocht geboden van het vliegkamp. De boeren trekken vervolgens massaal op naar Schiphol. In de ogen van de Nederlandse regering wordt hierbij de grens van het toelaatbare overschreden. Het leger krijgt een seintje om zich op te maken om het boerenoproer met behulp van tanks en pantserwagens de kop in te drukken. Over de precieze afloop moet u maar even googelen.

Premier Rutte verklapte enkele jaren geleden dat hij bij onderhandelingen altijd een pistool op zak heeft maar er nooit mee dreigt. "Als je het op tafel legt, dan zet je de onderhandelingen onder zo'n druk, dat er ook niets meer uit komt." Rare jongens die politici!

Vluchtelingen

 

'Recht vooruit zie ik een zwarte boei', hoor ik mijzelf zeggen terwijl ik door een verrekijker de horizon afspeur. De wachtofficier duikt voorover, kijkt in de kaart en meldt vervolgens dat er in dit gebied geen boeien behoren te liggen. Hij heeft nog gelijk ook want de boei blijkt een gammel bootje te zijn. Zo lek als een mandje, maar wel met 51 vluchtelingen aan boord. Als we het bootje naderen wordt het gekrijs en gegil van de bootvluchtelingen hoorbaar. Het gaat door merg en been. Nadat we ze aan boord hebben genomen worden ze medisch onderzocht, kunnen ze zich wassen en krijgen ze te eten. Tien dagen hebben ze op zee doorgebracht waarvan de laatste twee dagen zonder voedsel. Het bootje wordt buiten hun gezichtsveld in brand gestoken en met het kanon naar de kelder geschoten.

'Een vluchteling is iemand die buiten zijn land verblijft en niet kan terugkeren wegens een gegronde angst voor vervolging op grond van ras, religie, nationaliteit, politieke opinies of lidmaatschap van een bepaalde sociale groep, of iemand die gevlucht is voor een oorlog of burgeroorlog.'

Na de Duitse inval in mei 1940 slaan Nederlanders massaal op de vlucht. Enkele honderden landgenoten weten Denemarken te bereiken. Aanvankelijk verblijven ze in een groot kamp in Kopenhagen maar worden later ondergebracht in verschillende villa's. Ruim voor het einde van de Tweede Wereldoorlog begint de Nederlandse regering in Londen met het maken van plannen over een gecontroleerde terugkeer van alle in het buitenland verblijvende gevluchte landgenoten. Een enorme logistieke operatie die alleen kan worden uitgevoerd met hulp van de geallieerden. Op donderdag 21 juni 1945 vliegen zeven Britse transportvliegtuigen met in totaal 175 Nederlanders aan boord van Kopenhagen naar Valkenburg. Voorzien van Nederlandse vlaggen, rood-wit-blauwe strikjes en speldjes met de Nederlandse kleuren stappen zij uit de Dakota's die achtereenvolgens op vaderlandse bodem landen. De repatrianten zien er stuk voor stuk goed uit. Van de Hongerwinter hebben zij duidelijk geen last gehad. Ze zijn vol lof over de ontvangst en opvang in Denemarken. Vooral aan het Rode Kruis en de Deense ondergrondse hebben ze veel te danken gehad.

Er is mij niets bekend over de opvang en afhandeling van deze 175 personen na aankomst op Valkenburg maar in een Engelstalig rapport is te lezen dat sommigen al snel de benen hebben genomen ('run away from Valkenburg airport'). Deze wegloopactie heeft mede tot gevolg dat een volgende groep wordt overgevlogen naar Brussel in plaats van naar Valkenburg.

Sinds oktober 2008 worden vluchtelingen opgevangen en gehuisvest net buiten de poort van het voormalige vliegkamp. De gebouwen Castor en Pollux zijn hiervoor aangepast. Vandaag de dag vertoeven er zo'n 1200 vluchtelingen op deze gezinslocatie. Op Facebook is te lezen dat niet alle inwoners van de gemeente het eens zijn met het gevoerde asielbeleid in Katwijk. De burgemeester wordt zelfs de kwalificatie paardenlul toegedicht. Daar helpen geen 1200 rozen tegen.

Weinberger

 

weinbergerDe Verenigde Staten overwegen opnieuw kruisraketten te plaatsen op Europees grondgebied. Het Pentagon ziet dat als een van de mogelijke antwoorden op de Iskander-raket die Rusland momenteel ontwikkelt. Nederland heeft Washington om opheldering gevraagd over het uiterst gevoelige onderwerp, dat eind vorige eeuw in Amsterdam en Den Haag honderdduizenden demonstranten op de been bracht.

Tijdens een NAVO-bijeenkomst in het Schotse Gleneagles in oktober 1981 wordt op een nachtelijk uur op de hotelkamerdeur van de Nederlandse minster van defensie Hans van Mierlo geklopt. Die doet open en ziet zijn Amerikaanse ambtgenoot Casper Weinberger in pyjama staan. Of van Mierlo nog even wil vertellen over het verhitte debat over kruisraketten in zijn land. Gezeten op het voeteneinde van diens hotelbed verschaft de D66-bewindsman uitleg. Het is een prachtig anekdote maar de werkelijkheid schijnt toch ietsepietsie anders te zijn.

In de beginjaren tachtig verkeert Nederland niet alleen in een economische crisis maar is het ook nog eens in de ban van het kernrakettendebat. Geitenwollen sokkendragers hebben een dagtaak aan het organiseren van demonstraties tegen plaatsing van de raketten. Ondanks het verzet neemt de Nederlandse regering op 1 november 1985 het besluit tot plaatsing van 48 kruisraketten op de vliegbasis Woensdrecht.

De plaatsing is het gevolg van het zogenaamde dubbelbesluit van de NAVO uit december 1979. Dit besluit houdt in dat er in vijf West-Europese landen, waaronder Nederland, in totaal 572 Amerikaanse middellangeafstandsraketten gestationeerd worden, die het antwoord zijn op de SS-20 raketten die in het westen van de Sovjet-Unie zijn opgesteld. Ten tweede zou de Sovjet-Unie het aanbod krijgen om te onderhandelen over een beperking van nucleaire wapens.

Na de pyjamaparty in het Schotse Gleneagles en voor het besluit tot plaatsing bezoekt de Amerikaanse minister van defensie Casper Weinberger ons land. Op 29 maart 1984 vliegt hij regelrecht vanuit Washington naar Valkenburg. Hij wordt bij aankomst op het vliegkamp begroet door zijn Nederlandse collega De Ruiter. De ceremoniële ontvangst vindt plaats in de grote hangar. Weinberger en De Ruiter staan naast elkaar op het ere podium, in de wandelgangen ook wel het schavot genoemd, tijdens het spelen van de volksliederen. Weinberger uiteraard met de rechterhand op zijn hart tijdens het spelen van het Amerikaanse. Na het inspecteren van de eveneens in de hangaar aangetreden erewacht vertrekt het gezelschap naar Den Haag. Weinberger en onderminister Perle, die hem vergezelt, voeren in de Prinses Juliana Kazerne besprekingen met minister De Ruiter en staatssecretaris Van Houwelingen en met de vaste commissie voor defensie van de Tweede Kamer over de plaatsing van de kruisraketten. En, natuurlijk is er een onderonsje met de koningin.

Op 30 maart vertrekt Weinberger tegen half tien in de ochtend vanaf het vliegkamp naar Athene. Het is niet bekend of Weinberger gedurende de nacht in pyjama voor de deur bij minister De Ruiter heeft gestaan.

Orban

 

orbanAls de Hongaarse premier Viktor Orban in mei 2015 bij het conferentiecentrum in het Letse Riga aankomt, stoot voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker de Letse premier Laimdota Straujuma aan met de woorden 'daar komt de dictator'. Vervolgens begroet Juncker Orban met het woord dictator, waarbij hij hem schalks op de rechterwang tikt. Orban neemt het sportief op. Hij groet Straujuma eerst en zegt tegen Juncker 'gedraag u zich, alstublieft', alvorens te poseren voor de fotografen.

Orban is in de periode 1998 tot 2002 voor de eerste keer minister-president van Hongarije. Op 22 en 23 mei 2001 brengt hij een officieel bezoek aan Nederland. Met een Fokker 70 van de Hongaarse luchtvaartmaatschappij Malev komt hij op 21 mei laat in de avond aan op het vliegkamp. De volgende ochtend brengt Orban een bezoek aan Amsterdam. Vervolgens is er een welkomstceremonie op het Binnenhof en heeft Orban op het Catshuis een onderhoud met de minister-president Kok. Na afloop van dit gesprek wordt een bilateraal verdrag over sociale zekerheid getekend. Woensdagochtend heeft Orban een ontmoeting met de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer en met de Vaste Commissies voor Buitenlandse Zaken, in het gebouw van de Tweede Kamer. Aansluitend ontvangt Hare Majesteit de Koningin premier Orban in audiëntie. Aan het eind van de ochtend wordt Orban door dezelfde Fokker van het vliegkamp opgepikt.

In 2002 komt Orban nogmaals naar Valkenburg. Op 20 februari arriveert hij aan het eind van de middag. Dit keer niet met een toestel van wat eens onze nationale trots was maar in eentje van Russische makelij. Na aankomst vertrekt Orban regelrecht naar Den Haag om met premier Kok te praten over de toekenning van landbouwsubsidies aan landen die toetreden tot de Europese Unie. Eerder op de dag is Orban in Brussel en de dag ervoor in Dublin om over hetzelfde onderwerp te praten. Drie uur na aankomst is Orban terug op het vliegkamp en wordt de Antonov in gereedheid gebracht voor de vlucht terug naar Budapest.

De verkiezing in 2002 en 2006 worden door de partij van Orban nipt verloren maar in 2010 keert het tij. Victor Oraban wordt op 14 mei 2010 voor de tweede keer geïnstalleerd als minister-president. Naast politiek is voetbal zijn passie. Kabinetszittingen worden niet gepland als er in zijn ogen een belangrijke voetbalwedstrijd wordt gespeeld want dan zit hij namelijk het liefst op de tribune of voor de buis. In lijn met zijn nationalistische koers moet Erwin Koeman, bondscoach van het Hongaars nationaal voetbalelftal, het veld ruimen. In de beleving van Orban behoort een nationaal elftal nu eenmaal geen buitenlandse trainer te hebben.

Sommigen bestempelen Orban als een dictator, omdat hij democratische controlemiddelen verzwakt, burgerrechten aanpakt en een voorbeeld neemt aan autoritaire regimes zoals die in Rusland en China. Bij de NOS vinden ze het optreden van voorzitter Jean-Claude Juncker in Riga zo leuk dat ze het fragment tonen aan het eind van het acht uur journaal, LuckyTV 2.0!

Netanyau

 

NetanyahuDe diplomatie rond het nucleaire programma van Iran heeft anno 2015 de onderlinge verhoudingen tussen Israel en de Verenigde Staten op scherp gezet. Recentelijk weigerde president Obama premier Netanyahu zelfs te ontvangen. Naar het schijnt kunnen de twee elkaars bloed wel drinken. In 1987 komt Netanyahu na een totaal mislukte Israëlisch – Amerikaanse top rechtstreeks vanuit de Verenigde Staten naar Valkenburg gevlogen.

Hoewel het midden in de nacht is hangt er een gespannen sfeer op het hel verlichte vliegkamp. Breedgeschouderde veiligheidsagenten lopen zenuwachtig heen en weer. De zojuist gelande Boeing 707 met aan boord de Israëlische premier Netanyahu staat volop in de schijnwerpers. De limousines staan gereed om de premier naar Scheveningen te brengen. De uitlaatdampen van de draaiende motoren, goed zichtbaar in het schijnsel van de koplampen, dwarrelen omhoog. De Israëlische ambassadeur is aan boord van de Boeing gegaan om de premier officieel te begroeten en de laatste nieuwtjes uit te wisselen. Er heerst een en al bedrijvigheid rond het vliegtuig maar Netanyahu laat zich in geen velden of wegen zien.

Het verhaal gaat dat Netanyahu het vliegtuig niet uit wilde omdat er niet zou zijn voldaan aan de opgedragen beveiligingsmaatregelen. Uiteindelijk kiest hij eieren voor zijn geld en komt hij in gezelschap van zijn vrouw Sara naar buiten. Hun oudste zoon gaat hen voor en de jongste spruit wordt door een vrouwelijke medewerkster op haar arm de vliegtuigtrap afgedragen. Als het gezelschap heeft plaatsgenomen in de limousines gaat het in volle vaart naar het Kurhaus waar zal worden overnacht. Tegen het Kurhaus aan is een tent geplaatst. De tent ontneemt het zicht op de ingang en biedt genoeg ruimte om er een auto in te parkeren. Zo kan er buiten het oog van de camera's en nieuwsgierige blikken worden in- en uitgestapt.

Het is te hopen dat de familie Netanyahu een tukkie heeft gedaan tijdens de vlucht want een lange nachtrust is ze niet gegund. Donderdagochtend is er in het Kurhaus een ontmoeting met de joodse gemeenschap en ontvangt koningin Beatrix de premier en diens echtgenote op paleis Huis ten Bosch. In de middag luncht Sara met de echtgenote van burgemeester Patijn en bezoekt ze het Anne Frank Huis. Netanyahu begeeft zich dan naar het tot een vesting omgebouwde Binnenhof om het parlement toe te spreken.

Met een bliksembezoek aan de Keukenhof wordt op vrijdagochtend 11 april het programma afgesloten. In ons land is inmiddels de discussie opgelaaid of de activiteiten op Nederlands grondgebied van de Israëlische beveiligers wel waren geoorloofd. De op het journaal getoonde beelden van premier Kok die pas na verkregen toestemming van de Israëli's het terrein van het Binnenhof mag op rijden maar noodgedwongen uit zijn dienstauto stapt en het laatste stuk naar het Torentje moet lopen omdat de weg is versperd door personen die shoarmabroodjes aan het lossen zijn doet veel stof opwaaien. Die broodjesverkopers waren van de Mossad maar dat mag u niet verder vertellen.

Bommenwerpers

 

Na maanden van overleg tussen de Duitse bezetters en de geallieerden verschijnen op zondag 29 april 1945 de eerste bommenwerpers met voedsel boven het westen van Nederland. Flugplatz Katwijk is aangewezen als een van de droppingzones. Rond één uur in de middag verschijnen de eerste vliegtuigen vanuit oostelijke richting. De Britse Lancaster bommenwerpers worden voorafgegaan door Mosquito’s. Honderden zandzakken met voedsel worden afgeworpen. Toegestroomde nieuwsgierigen worden op afstand gehouden. Je moet er toch niet aan denken dat je de Hongerwinter hebt overleefd maar door een zak met voedsel dodelijk wordt getroffen. Als het laatste vliegtuig richting Engeland is verdwenen kan het rapen beginnen. De zakken worden per wagen naar Katwijk getransporteerd en vervolgens per schip naar Leiden. Na de bevrijding wordt het voedsel pas gedistribueerd.

Vadertje Drees zit achter zijn bureau en luistert aandachtig naar de uiteenzetting van de plannen ter voorbereiding op de herdenking van de voedselvluchten van tien jaar terug. De Britten willen wel meewerken maar kunnen slechts drie vliegtuigen leveren. Zijn ze nou helemaal gek geworden, denkt de oude Willem. Het wordt tijd dat ik me er maar eens mee ga bemoeien. Minister-president Drees Sr. pakt de telefoon en belt met zijn collega Churchill. ‘Wat maak je me nu Winston. Ik vraag om veertien bommenwerpers en dan word ik er met drie afgescheept.’ Churchill haalt zijn sigaar uit de mond, zet zijn mond in de O-stand, blaast een rookkringetje en mompelt; ‘ik zal kijken wat ik voor je kan doen, Willem.’ Door de bemoeienis van Drees en Churchill worden uiteindelijk vijf bommenwerpers ter beschikking gesteld.

Squadron 7, uitgerust met de viermotorige Lincoln bommenwerper en gebaseerd op Upwood, krijgt de opdracht om de herdenkingsvlucht uit te voeren. In april zijn de trainingsvluchten van het squadron dan ook grotendeels gewijd aan het formatievliegen. Op 21 april 1955 vliegt een delegatie onder leiding van Squadron Leader Saunders met een Lincoln naar Valkenburg om de planningsconferentie bij te wonen.

Na inspectie van Air Officer Commanding No. 3 group Air Vice Marshal Huddleston vertrekken de vijf bommenwerpers op donderdag 28 april van Upwood naar Valkenburg. De volgende ochtend worden de zakken met 100.000 bloemen en 50.000 pamfletten aan boord genomen van de vijf Lincolns. Aan het eind van de middag kiezen de toestellen dan het luchtruim voor het uitvoeren van de herdenkingsvlucht boven Den Haag. De komst van de vliegtuigen boven Den Haag wordt aangekondigd door het loeien van de sirenes als zijnde luchtalarm. Net als tien jaar terug klimmen de mensen, uitzinnig van vreugde, op de daken om de vliegtuigen te begroeten. Terwijl de toestellen in formatie boven de stad vliegen, legen bemanningsleden de zakken met bloemen en pamfletten vanuit de deuropeningen.

In de avond worden de ‘blommenwerpers’ hartelijk ontvangen op het gemeentehuis in Den Haag.

Copyright Oud Valkenburg