Vereniging Oud Valkenburg

Prijs van Meerburgfonds


Vereniging Oud Valkenburg verwerft kopie Peutingerkaart

MBprijsDe spanning is om te snijden in de Raadszaal van het Katwijkse gemeentehuis op 7 januari 2019. Marjolein Meerburg, kleindochter van de stichter en naamgever van het Meerburgfonds, geeft in haar inleiding aan dat acht van de veertien aanvragen gehonoreerd zijn... Aftellen dus...boekje over Rijnsburgse huisnamen...leuk, van harte gegund...de ouderenbond...open tuinendag...Kattuks festival...de kans wordt kleiner. Maar dan klinkt bij de zesde, zevende aankondiging het verlossende woord: “Vereniging Oud Valkenburg, voor de aanschaf van een kopie van de Peutingenkaart met documentatie daarover.

 

 

 

HD Gymnasiasten

Herman Dijkhuizen komt naar voren om de prijs in ontvangst te nemen. In zijn dankwoord geeft hij aan hoe goed de kaart van pas komt om aan bezoekers meer uit te leggen over de geschiedenis van de Romeinen in Nederland. Hij vertelt dat het Torenmuseum behalve bezoekers uit Valkenburg, Rijnsburg en Katwijk ook gasten van veel verder weg ontvangt, zoals binnen kort een vijfde klas van het Cygnus Gymnasium uit Amsterdam. De Vereniging zal een kopie van de Tabula Peuteringiana op ware grootte laten maken, die 6,82 meter bij 34 centimeter groot is. Hij geeft de grens van het Romeinse rijk aan, van Schotland tot aan de Perzische Golf.

 

 

Celtis kaart?

PeutKEven de site www.Noviomagus.info benutten om wat informatie te spuien over de Peutingerkaart. De kaart werd aan het eind van de Middeleeuwen in een bibliotheek in Zuid-Duitsland op de één of andere manier gevonden door ene Conrad Celtis. Deze liet het document in 1507 na aan de humanist Konrad Peutinger uit Augsburg. Die deed er verder niets mee, behalve hem bewaren. Interessante vraag is daarom, waarom het Peutingerkaart is genoemd. Feit is, dat de kaart met de tijd steeds bekender wordt; er zijn talloze herdrukken en veel documentaires, boeken en musea tonen afdrukken van de kaart.

Unieke bron

Er wordt beweerd dat het origineel uit de vierde eeuw moet stammen, maar bewezen is dat allerminst. Verschillende aspecten maken dit onwaarschijnlijk, al was het alleen al het feit dat 'Nederland'er op staat, terwijl dit al niet meer tot het Romeinse Rijk behoorde. Het origineel of de geschiedenis voor de vondst van Celtis is onbekend. Sommige historici twijfelen aan de Romeinse herkomst van de kaart. P. Stuart houdt het in zijn boek: 'Provincie van een imperium' uit 1986 op het volgende: "De tabula Peutingeriana is een unieke bron voor de geografische kennis van ons land in de Romeinse tijd. Maar het getal onoplosbare problemen is groot en ondanks het ijverig pogen van generaties van geleerden is dat nauwelijks kleiner geworden." Het schijnt dat daaraan sinds 1986 weinig meer toe te voegen is. Maar Valkenburg staat er mooi op!

Nieuwsbrief december 2018

De nieuwsbrief van december 2018,  bevat weer tal van wetenswaardigheden over de historie van Valkenburg.

Zoals : De opgravingen op de Weerdkampen aan de Achterweg.

De straat in Valkenburg. Heerweg (Heirbaan)

Operatie Manna.

Lees Hier de volledige brief.

Limes journaal met romeinse weg in Valkenburg

 In deze aflevering van het Limes journaal gaat het o.a. over de onlangs opgegraven de romeinse weg in Valkenburg.

Vliegveld Valkenburg komt weer even tot leven

Op donderdagavond 25 oktober kwam in het Dorpshuis in Valkenburg Vliegveld Valkenburg weer even in bedrijf. Dat was te danken aan de voordrachten van de sprekers en het beeldmateriaal dat zij tijdens de avond voor leden en niet-leden van Vereniging Oud Valkenburg presenteerden.

Peter Korbee is al sinds 1980 actief met het documenteren van de geschiedenis van het vliegveld. Als voorzitter van de Stichting Historie Vliegveld Valkenburg neemt het vijftigtal bezoekers in het Dorpshuis, waaronder een flink aantal dat zelf op het vliegveld gewerkt heeft, mee naar de aanleg van het vliegveld voor de Tweede Wereldoorlog en stipt hoogte- en dieptepunten aan.

Neptunes en Orions

2018okt25 Marco SHVV IMG 9870Het vliegveld werd in de laatste vooroorlogse jaren aangelegd door werklozen in het kader van de werkverschaffing. Toen de Duitsers in de meidagen van 1940 aanvielen, was de landingsbaan nog niet klaar. Talloze toestellen van de Duitsers landden in het weiland. Het landingsgestel brak af, het vliegtuig ging over de kop ging en vloog in brand. Wie verwachtte dat de bezetter het vliegveld heel actief zou gebruiken heeft het mis. De Duitsers waren al vroeg in de oorlog hun luchtoverwicht kwijt, wat dit vliegveld zo dicht bij de kunt en vlakbij Engeland wel erg kwetsbaar maakte.
Na de oorlog betrokken eerst de Luchtstrijdkrachten en andere gebruikers het vliegveld, voordat het een marinevliegkamp werd. Met de Marineluchtvaartdienst deden de Lockheed P2 Neptunes, Breguet Atlantic's en nog later de Lockheed Orions hun intrede op Valkenburg. Korbee vertelt over de Ronde van Valkenburg met vreemde fietsen die vanaf het Vliegveld werd georganiseerd en van de belangrijke uitbreidingen die beging jaren tachtig plaatsvonden.
Als hij met zijn relaas uiteindelijk bij de sluiting van het marinevliegkamp in juli 2006 uitkomt, wordt Korbee even emotioneel. Hij vertelt ook hoe onverteerbaar de gedachte was dat aan Duitsland verkochte Orions de laatste viegtuigen zouden zijn die van het vliegveld vertrokken. Daarom werd geregeld dat Nederlandse helicopters van Marinevliegkamp De Kooij speciaal nog even op Valkenburg een landing maakten. Maar het absolute einde van het vliegveld was ook dat niet, want de Stichting Historie Vliegveld Valkenburg houdt de geschiedenis van het vliegveld levend.

Bouwplan na bouwplan

251018lINDANVANDENBERGLinda van den Berg pikt de draad twaalf jaar voor de sluiting van het vliegveld op, in 1994. Zij belicht de bouwplannen die er sinds dat jaar voor de projectlocatie ontwikkeld zijn. Jawel, al twaalf jaar voordat sluiting van het vliegveld daadwerkelijk zijn beslag kreeg, lag er al een bouwplan voor de locatie.
Van den Berg maakt duidelijk hoezeer dit eerste plan een stempel op alle latere plannen is blijven drukken. Eén van de belangrijkste gegevens was het aantal huizen dat gerealiseerd zou moeten worden. Niet de gewenste kwaliteit van het gebied en het karakter van de bebouwing moest het aantal huizen bepalen, maar het aantal huizen dicteerde de plannen. En dat is sindsdien bij elk plan zo gebleven, maakt ze duidelijk.
Plan na plan, schets na structuurvisie passeert de revue. In totaal elf plannen stipt ze aan – wat betekent dat sinds de eerste ideeën gemiddeld elke twee jaar een andere kijk op de inrichting van het gebied is ontwikkeld. De crisis na 2008 betekende een belangrijk omslagpunt. Waar daarvoor alleen gedacht werd aan een totale herinrichting ineens, zoals bij de aanleg van de Vinexwijken, is sinds de crisis een wat geleidelijker benadering voor de herinrichting van het gebied in beeld. Hierbij oefenen sinds het moment dat Prins Pieter Christiaan als ambassadeur voor 'Unmanned Valley' zijn belangstelling uitsprak voor het gebied ook de plannen voor een testgebied door drones hun invloed uit, met verdichting van de geplande bebouwing tegen Valkenburg als gevolg.

Van telefooncentrale tot bezoekerscentrum

Lees meer...

Wij zijn genomineerd: Stem voor een Romeinse paal!

311018romeinsewegVereniging Oud Valkenburg heeft een wens ingediend bij het Rabobank Wensenfonds. Wij hebben aangegeven graag één van de palen van het fundament van de Romeinse weg die onlangs is opgegraven te willen laten conserveren. Ook willen we op basis van de jaarringen laten onderzoeken wanneer de gebruikte boom werd omgehakt. De paal krijgt na conservering een prominente plek in ons museum.

Rabobank laat ons weten dat wij tot de 99 genomineerden behoren. Maar om donaties binnen te halen, moeten we wel stemmen binnen krijgen...

De stemperiode start volgende week vrijdag

Vanaf 9 november kunnen klanten en leden van Rabobank Leiden-Katwijk hun stemmen uitbrengen op de genomineerde wensen. Dit kan tot en met 25 november. (Particuliere) klanten en leden ontvangen een stempas per e-mail of post met hun gebruikersnaam en unieke stemcode. Breng uw stem uit op http://www.dichterbijleidenkatwijk.nl

Elke stem is € 15 waard

Om voor een donatie in aanmerking te komen, heeft onze wens tenminste 100 stemmen nodig. En hoe meer stemmen, hoe hoger de bijdrage aan jullie wens. Klanten van de bank kunnen drie stemmen verdelen over drie verschillende wensen. Leden zelfs vier, zij kunnen hun vierde stem naar eigen wens toewijzen.

Stem op ons!

Hoe meer stemmen, hoe groter de donatie die we ontvangen!

Nieuwsbrief juni 2018

De nieuwsbrief van juni 2018,  bevat weer tal van wetenswaardigheden over de historie van Valkenburg.

Zoals : Giften van Henk de Vries gevonden tijdens grondwerkzaamheden in het dorp.

Stenen van het nonnenklooster.

Munten uit het Marktveld.

Lees Hier de volledige brief.

Dag van de Romeinen

Bewerkte poster 7 juli page 001

Goed bezochte ledenvergadering

2018apr24 ALV IMG 8724Het huishoudelijke deel van de goed bezochte ledenvergadering op 24 april 2018  werd gevolgd door een interessante lezing door de heer Sander Wassing met als titel: Valkenburg, de beeldenstorm (1566) en Alva’s Raad van beroerten.

In een boeiende presentatie van circa 1,5 uur praat hij de aanwezigen bij over de gebeurtenissen in de Nederlanden van de zestiende eeuw waarbij ook Valkenburg een paar keer aan de orde komt. Het was de tijd van Luther, de beeldenstorm, de hagenpreken, Calvijn en de Raad van beroerten en was de opmaat tot de Tachtigjarige Oorlog. Uit de verhoren van de inquisitie komt de naam Jan Klaesz Cleij naar voren die mogelijk in Valkenburg woonde en door de Raad van beroerte verdacht werd  van ketterij. Dit vraagt om nader onderzoek.

 

ALV Oud Valkenburg: Beeldenstorm raast door het dorpshuis

In het dorpshuis in Valkenburg vindt op dinsdag 24 april vanaf 20.00 uur de ALV van Oud Valkenburg plaats. Na het officiële gedeelte verzorg historicus Sander Wassing een presentatie over de Beeldenstorm in en rond Valkenburg onder de titel "Valkenburg, de beeldenstorm en Alva's Raad van beroerten. Een dorp in het oog van de (Beelden)storm?” Freelance historicus en conservator bij Stichting Historisch Museum Hazerswoude Sander Wassing neemt de bezoekers in zijn presentatie mee naar Valkenburg in de jaren 1566-1568. Het zijn enkele van de roerigste jaren uit onze vaderlandse geschiedenis, het begin van de Opstand die uitmondde in een Tachtigjarige Oorlog. In augustus 1566 bereikten religieuze, sociale en economische spanningen rond Leiden het kookpunt. Er werden hagenpreken gehouden bij Voorschoten, bij de abdij van Rijnsburg en in de Voscuyl bij Oegstgeest. Op zondag 25 augustus wist de magistraat van Leiden nog enkele beeldenbrekers uit de Sint-Pieterskerk te verwijderen. De volgende dag was er geen houden meer aan: de Onze-Lieve-Vrouwekerk, de Sint-Pancratiuskerk en het kapittelhuis werden gelijktijdig aangevallen.Op het Waardeiland werd het klooster van de minderbroeders bestormd. Geestelijken van het Margarethaconvent probeerden de beeldenbrekers te paaien met drank en voedsel. Dit pakte niet goed uit, blijkt uit het vonnis van een later veroordeelde beeldenstormer, die een kruik aan stukken gesmakt had omdat het bier hem niet smaakte en hij beter gedronken had.’ De reactie van koning Filips II bleef niet uit. Een jaar later stuurde hij de hertog van Alva met een leger om orde op zaken te stellen. In Brussel stelde Alva de Raad van Beroerten in als speciale rechtbank ombeeldenstormers op te sporen en te straffen. Ook in Valkenburg verrichtte deze Bloedraad onderzoek. Had Jan Claeszoon Cleij het Heilig Kruis in de kerk van Valkenburg in 1566 willen vernielen? Was de parochiekerk van Valkenburg intact gebleven? Hoe ging de Raad van Beroerten te werk en hoe liep het af met Jan Claeszoon Cleij? Freelance historicus Sander Wassing, die in 2013 afstudeerde aan de Universiteit Leiden op de Beeldenstorm, gaat in op deze en andere vragen. 

Nieuwe rustplaats voor adellijke dames

 

Eind 2017 heeft de grafzerk van Susanne Studler van Zurck en haar dochter Susanna Leonora een prachtige nieuwe plek gekregen. Wie het pad naar het Torenmuseum oploopt, ziet de zerk in het grasveld aan de rechterhand liggen. De stukken zijn daarbij gerangschikt zoals ze oorspronkelijk moeten hebben gelegen. Er is voor gekozen om de ontbrekende stukken niet aan te vullen met nieuw materiaal.

In mei 2017 stond er in de Zocht op Valkenburg in het artikel 'De zwervende zerk van de zondares': “Momenteel heeft de zerk geen goede plek. Het zou mooi zijn als er een plekje naast de kerk aan de kant van de Kruisweg vrijgemaakt zou kunnen worden. Daarover is een gesprek geweest met de wijkregisseur.”

Nu is er dus een mooie nieuwe plek geregeld. Gezien de voorgeschiedenis lijkt het verstandiger van een 'nieuwe plek' te spreken, want 'definitieve plek' is tot nu toe betrekkelijk gebleken...Dat leert een berichtje in de nieuwsbrief van Vereniging Oud Valkenburg uit 1977:

Grafzerk Geplaatst. De grafzerk heeft nu zijn definitieve plaats aan de Rijn gekregen, in de tuin van het gemeentehuis. Er wordt nog getwijfeld of de twee stukken wel bij elkaar horen. Gaat u zelf eens kijken en laat ons weten wat u ervan vindt.” Dat laatste geldt natuurlijk nu weer!

Gevecht om erfenis

Deze zerk behoorde op de tombe van Susanna Studler van Zurck, getrouwd met George de Hertoghe van Orsmael, die heer van Valkenburg was, en haar dochter Susanna Leonora, weduwe van Jan Louis de Nobelaar en later weduwe van Alexis Joseph de Rencurel de St. Martin. De moeder stierf 15 augustus 1699 de dochter stierf 3 april 1701.”

In het artikeltje van vorig jaar is een mooie anekdote onvermeld gebleven, die in 1977 wel uit de doeken werd gedaan. Rond de grafsteen speelde een bittere strijd om een erfenis: “Na de dood van George de Hertoghe van Orsmael 'troostte' Susana Studler van Zurck zich met haar huisknecht Daniël van Hulsenbeeck, zij trouwde daarmee op 54-jarige leeftijd. Hij erfde de helft van haar vermogen. De andere helft was voor Susanna Leonora, die van die helft weer een gedeelte aan haar kinderen moest geven mits deze protestant waren; zij waren echter katholiek. Omdat Susanna Leonora zelf ook niet aan dit geld kon komen en zij bovendien voor f. 40.000 de heerlijkheid Valkenburg 'kon' aannemen, vocht zij de rechtmatigheid van het testament aan en begon een proces.” Om dat bedrag in perspectief te plaatsen: het jaarloon van een werkman bedroeg in die tijd minder dan tweehonderd gulden (A.Th. Van Deursen, Mensen van klein vermogen, Amsterdam 1992, pp19).

Knecht wordt heer

Maar het was niet Susana Leonora, het bleef de voormalige huisknecht Van Hulsenbeeck die de heerlijkheid overnam en zich Heer van Valkenburg mocht noemen. “Toen Susanna Leonora in 1701 stierf en bijgezet werd in de tombe van haar moeder”, gaat het verhaal uit 1977 namelijk verder, “was het proces nog aan de gang en de heer Van Hulsenbeeck, die executeur testementair was, heeft er toen kennelijk van afgezien een opschrift voor de zerk te maken. Vandaar de lege ruimte op de steen.”

Leestafel met fotoboeken in Torenmuseum:

Vind de foto die je zocht

Het museum heeft op de vierde etage een leestafel met fotoboeken. Tijdens de openingsuren op zaterdagmiddag kunt u deze boeken inzien. Ook is het mogelijk om foto’s daaruit te bestellen. De onderwerpen van de boeken zijn divers: 'boeren en tuinders', 'oorlog', 'middenstand', 'straten' en nog veel meer. U kunt niet traplopen? Geen nood: u kunt er met de lift heen. Natuurlijk is het hele museum de moeite waard, net als het uitzicht vanaf de torentrans. Graag tot ziens in het Romeinse Torenmuseum!

vovlogonieuw .jpg

Wie is online

We hebben 20 gasten en geen leden online

Copyright Oud Valkenburg